Duurzaam bouwen: Wat doen de nieuwe energietarieven in 2026?

Gas wordt duur, stroom goedkoper

De overheid stuurt in 2026 stevig op de energietransitie. De energiebelasting op gas stijgt naar ongeveer €0,73 per m³, terwijl de belasting op stroom juist daalt naar zo'n €0,11 per kWh. Dit maakt een all-electric cataloguswoning financieel steeds aantrekkelijker ten opzichte van alternatieven.

Dynamische tarieven worden de norm

Met de nieuwe Energiewet van 2026 verschuift de focus naar slim energiebeheer. Dynamische contracten, waarbij de stroomprijs elk kwartier kan verschillen, worden steeds populairder. Als je je verbruik kunt sturen (bijvoorbeeld je elektrische auto laden als de zon schijnt), kun je enorm besparen op je maandlasten.

Systeembeheerkosten stijgen

Houd rekening met hogere vaste lasten: de systeembeheerkosten (voorheen netbeheerkosten) stijgen in 2026 gemiddeld met €25 per jaar. Dit geld wordt door netbeheerders gebruikt om het stroomnet uit te breiden. Een energiezuinige woning bouwen is dus niet alleen goed voor het milieu, maar bittere noodzaak om je vaste lasten in de hand te houden.

Wat betekent dit voor je maandlasten?

Een goed geïsoleerde all-electric woning van circa 150 m² gebruikt in de praktijk grofweg 2.500 tot 4.000 kWh per jaar voor verwarming en warm water, plus het reguliere huishoudelijk verbruik. Met zonnepanelen dek je een groot deel daarvan zelf af. Het verschil met een gasgestookte woning zit niet alleen in het tarief per eenheid, maar vooral in het rendement: een warmtepomp levert met 1 kWh elektriciteit ongeveer 3 tot 4 kWh warmte. Daardoor blijft de rekening laag, ook als stroom duurder zou worden.

Salderen stopt: wat nu?

Met het einde van de salderingsregeling vanaf 2027 wordt zelf verbruiken belangrijker dan terugleveren. Concreet: warm water bereiden en laden overdag, een buffervat of thuisbatterij, en apparaten met een timer. Bereken je terugverdientijd van zonnepanelen daarom niet meer op basis van salderen, maar op basis van je eigen verbruikspercentage. Meer hierover in ons artikel over netcongestie en slim energiebeheer.

Vaste lasten: let op het vastrecht

Naast het verbruikstarief betaal je vastrecht en systeembeheerkosten. Die stijgen in 2026 gemiddeld met zo'n €25 per jaar omdat netbeheerders fors investeren in netverzwaring. Een lichtere aansluiting houdt die post lager. Vergelijk daarom niet alleen kale kWh-prijzen, maar reken met de totale jaarrekening inclusief vastrecht.

Waar let je op bij je woningkeuze?

Vraag bij elke aanbieder naar de BENG-waarden, de isolatiewaarden (Rc) van vloer, gevel en dak, de luchtdichtheid (qv;10) en het type ventilatiesysteem. Die vier getallen zeggen meer over je toekomstige energierekening dan welk marketingverhaal ook. Bekijk het aanbod energiezuinige woningen om modellen op deze punten te vergelijken.

Waaruit bestaat je energierekening?

De prijs per kilowattuur is maar een deel van het verhaal. Vaste kosten en nettarieven lopen door, ook als je nauwelijks verbruikt. Voor een nieuwbouwwoning met warmtepomp is het beeld daarom anders dan bij een oudere woning met gasketel.

Post	Kenmerk	Beïnvloedbaar?
Kale leveringsprijs	Per kWh, variabel of vast contract	Ja, via contractkeuze en verbruik
Energiebelasting en btw	Per kWh, jaarlijks vastgesteld	Alleen via lager verbruik
Netbeheerkosten	Vast bedrag per jaar, afhankelijk van aansluiting	Ja, via een niet te zware aansluiting
Vastrecht leverancier	Vast bedrag per maand	Nauwelijks

Wat verbruikt een goed geïsoleerde nieuwbouwwoning?

Een nieuwbouwwoning van circa 150 m² met warmtepomp, goede isolatie en balansventilatie komt in de praktijk vaak uit op grofweg 3.000 tot 5.000 kWh per jaar voor verwarming en warm water, plus het huishoudelijk verbruik. Het exacte cijfer hangt sterk af van isolatiewaarde, gedrag en het type warmtepomp. Reken met een bandbreedte in plaats van één getal, en vraag de aanbieder naar de energieprestatie in de BENG-berekening.

Loont extra isoleren nog?

Tot een bepaald punt wel. De stap van het wettelijke minimum naar een dikkere isolatieschil kost bij nieuwbouw relatief weinig, omdat de constructie er toch komt. De terugverdientijd van die extra centimeters is doorgaans korter dan die van een grotere installatie. Investeer dus eerst in de schil en kies daarna pas de installatie, in plaats van andersom.

Zonnepanelen: hoeveel is verstandig?

Met beperkingen op teruglevering en toenemende netcongestie verschuift het optimum van 'zoveel mogelijk panelen' naar 'genoeg om je eigen verbruik te dekken'. Een oost-westopstelling levert een vlakkere opbrengstcurve dan puur zuid en sluit daardoor beter aan op het dagverbruik van een warmtepomp. Combineer met een warmwaterboiler die overdag opwarmt, zodat je meer zelf gebruikt. Zie ook ons artikel over netcongestie.

Welke installatiekeuzes hebben de meeste invloed?

De grootste posten zijn het type warmtepomp, de afgiftetemperatuur en de ventilatie. Een lucht-waterwarmtepomp met vloerverwarming op lage temperatuur werkt efficiënter dan een systeem dat op hoge temperatuur moet draaien. Een bodemwarmtepomp presteert nog beter maar vraagt een boring en een fors hogere investering. Balansventilatie met warmteterugwinning beperkt het warmteverlies, mits de filters worden onderhouden en het systeem correct is ingeregeld.

Vraag bij de aanbieder naar het inregelrapport van de installatie. Een verkeerd ingeregelde warmtepomp kan tientallen procenten meer verbruiken dan dezelfde installatie die goed is afgesteld; dat verschil is groter dan het verschil tussen twee energiecontracten.